Zuckerberg xodimlarni AI bilan almashtirmoqchi edi. Reja qanday barbod bo'ldi

Ushbu maqola Reuters'ning 2026-yil 26-avgustdagi tekshiruvining o'zbek tilidagi tarjimasi. Muallif: Katie Paul. Qo'shimcha material: Jeff Horwitz.

Yanvar oyida Meta bosh direktori Mark Zuckerberg va uning asosiy o'rinbosarlari Gavayidagi qarorgohida har yilgi rahbarlar yig'ilishiga to'plandilar. U yerda ular sun'iy intellekt davrida ijtimoiy tarmoq gigantidagi ish faoliyatini tubdan qayta ko'rib chiqish bo'yicha radikal reja ishlab chiqdilar.

"Project OT" (Organization Transformation - Tashkiliy transformatsiya so'zlarining qisqartmasi) deb nomlangan mazkur reja Facebook va Instagram egasi uchun "AI native" (boshidanoq sun'iy intellektga moslashgan) kelajakni ko'zda tutgan edi. AI minglab inson xodimlari tomonidan bajariladigan kundalik ishlarning katta qismini o'z zimmasiga olishi kerak edi. Reuters ko'rib chiqqan ichki rejalashtirish hujjati va loyihadan xabardor uch kishining so'zlariga ko'ra, Meta ichida virtual ishchilarni insonlardan iborat kichikroq, "talent-dense" (iqtidorga boy) xodimlar jamoasi nazorat qilishi rejalashtirilgan.

Ushbu manbalarning ikki nafariga ko'ra, ssenariylarni rejalashtirish mashg'ulotlarida rahbarlar Meta bo'ylab ko'plab jamoalar hajmini 60% gacha qisqartirish imkoniyatini o'rganib chiqqanlar. Boshqa bir ichki hujjatga binoan, ayrim xodimlarga yangi bo'linmalardan lavozimlar taklif qilinishi, boshqalari esa kadrlar bo'limi rahbarlaridan birining hisob-kitoblariga ko'ra, kompaniyaning uch yil avvalgi 25% atrofidagi qisqartirishlariga teng yoki undan ham kattaroq bo'ladigan tozalash doirasida layoff (ishdan bo'shatish) qilinishi ko'zda tutilgan edi.

Reuters ko'rgan ichki rejalashtirish hujjatlariga ko'ra, qayta tuzilish ikki "to'lqin"da amalga oshirilishi kerak bo'lib, birinchi tozalash may oyida boshlanishi va noyabrda yana bir qayta ko'rib chiqish bilan davom etishi lozim edi. Layofflar ochiq vakansiyalarni yopish va Meta past samaradorlikka ega deb hisoblagan xodimlarni chiqarib yuborish bilan to'ldirilishi kerak edi. Rejaning ushbu va boshqa tafsilotlari, jumladan qayta tuzilish ko'lami haqida ilgari xabar berilmagan.

AI minglab inson xodimlari tomonidan bajariladigan kundalik ishlarning katta qismini o'z zimmasiga olishi kerak edi. Meta ichida virtual ishchilarni insonlardan iborat kichikroq, "talent-dense" xodimlar jamoasi nazorat qilishi rejalashtirilgan edi.

Ammo 19-may oqshomida, birinchi layoff to'lqiniga bir necha soat qolganida, Zuckerberg fikridan qaytdi. Reuters ko'rib chiqqan ichki hujjatga ko'ra, Meta keyingi kuni o'z xodimlarining 10 foizini ishdan bo'shatdi, biroq noyabr oyidagi qisqartirishlarni rejalashtirishni bekor qildi.

O'sha paytga kelib, Meta xodimlari kompaniyaning AI transformatsiyasi tashabbuslari qisman ularning o'rnini egallashga qaratilganiga ishonch hosil qilib, ochiqcha e'tiroz bildira boshlagan edilar. Ichki ma'lumotlar ham strategiyaning markazida turgan avtonom AI agent (sun'iy intellekt agenti) texnologiyasi kutilgan unumdorlik o'sishini ta'minlay olmayotganini ko'rsatayotgan edi. Ayrim investorlar esa Metaning AI uchun qilayotgan ulkan xarajatlari qanday natija berayotganini shubha ostiga olayotgan edilar.

Ushbu maqola Meta ko'rib chiqqan qisqartirishlarning shiddatli sur'atini, rejalarning ortidagi mantiqni va ularning qanday qilib tezda barbod bo'lganini ilk bor ochib beradi. Reuters tomonidan o'rganilgan o'nlab ichki hujjatlar, postlar va audio yozuvlar, shuningdek Metaning ichki jarayonlaridan xabardor 20 dan ortiq kishi bilan suhbatlarga tayangan holda tayyorlangan ushbu material ijtimoiy tarmoq giganti o'zini AI boshqaruvidagi ish o'rinlarini qayta tashkil etishning oldingi safiga qanday qo'ymoqchi bo'lgani, biroq ijro jarayonida qoqilganini ko'rsatadi.

Mazkur maqolaga javoban Meta Project OT mavjudligini tasdiqladi va uni xarajatlarni qisqartirish, jamoa tuzilmalarini qayta loyihalash hamda xodimlarni yangi ustuvor sohalarga, masalan, AI modellari uchun training data (o'rgatish ma'lumotlari) ishlab chiqarishga yo'naltirishga qaratilgan bir yillik loyiha deb ta'rifladi.

Kompaniya reja ikki to'lqinda amalga oshirilishi kerak bo'lganini va eng keskin ssenariylar Metaning ayrim jamoalari hajmini 60% gacha qisqartirishni o'z ichiga olganini tan oldi. Biroq qaysi bo'linmalar jalb qilinganiga aniqlik kiritishdan bosh tortdi va bir qator yirik bo'linmalar bunga kirmaganini aytdi. Meta ssenariylar ham layofflarni, ham boshqa joyga o'tkazishlarni o'z ichiga olganini va kompaniya hech bir vaqtda butun ishchi kuchining 60 foizini ishdan bo'shatishni niyat qilmaganini ma'lum qildi. Kompaniya rahbarlari ikkinchi to'lqin rejalarini umumiy hisobda qancha odam ishini yo'qotishi aniqlanmasdan oldin bekor qilgan, deyiladi unda.

"Joriy yil boshidagi kompaniyamizni qayta tuzish doirasida biz ayrim jamoalardan boshqa joyga o'tkazishlar, ochiq vakansiyalarni yopish va qisqartirishlarning ehtimoliy ta'sirini o'rganib chiquvchi ssenariy rejalashtirish mashg'ulotini o'tkazishni so'radik", - dedi Meta o'z bayonotida. "Bu pirovardida, ommaga e'lon qilinganidek, minglab xodimlarni bir nechta yangi tashkil etilgan jamoalarda ustuvor ishlarni bajarishga o'tkazish bilan yakunlandi. Yakunda biz mashg'ulotdagi barcha ssenariylar bo'yicha harakat qilmadik - va buni amalga oshirishimiz hech qachon nazarda tutilmagan edi ham".

Reuters Zuckerbergni aynan nima o'z yo'nalishini o'zgartirishga undaganini yoki ijtimoiy tarmoq gigantining o'z ishchi kuchini qayta shakllantirishni davom ettirish bo'yicha joriy rejalari qanday ekanini aniqlay olmadi. Meta Zuckerbergning izoh berishini ta'minlashdan bosh tortdi.

'AI-NATIVE PLAYBOOK'

2022-yil oxirida OpenAI'ning ChatGPT dasturi chiqarilganidan beri Silikon vodiysi yetakchilari generativ AI mehnat kelajagi uchun qanday inqilobiy imkoniyatlar ochib berishi mumkinligini tasavvur qilib kelmoqdalar. Ular ayniqsa "agentic" (agentlik) qobiliyatlari va'dasiga qiziqib qolishgan. Yangi paydo bo'layotgan texnologiya hisoblangan agentlar oddiy AI chatbotlari kabi so'rovlarga shunchaki javob berishdan ko'proq narsani bajarish uchun ishlab chiqilmoqda. Buning o'rniga, ular xarid qilish, sayohatlarni band qilish va yangi ilovalar yaratish kabi avtonom harakatlarni amalga oshirishi kutilmoqda.

Metada rahbarlar o'tgan yili AI tomonidan ilhomlantirilgan boshqaruv falsafalariga sho'ng'ib ketdilar. Ular startaplar olamida paydo bo'layotgan, ya'ni kompaniyalar AIni mavjud jarayonlariga shunchaki qo'shib qo'ymasdan, balki to'liq "AI native" bo'lishi kerakligi haqidagi g'oyalarga maftun bo'lishdi. Project OT hujjatlaridan birida bu shunday tasvirlangan: "AIga tayyor vositalar va agentlar o'zaro ta'sirlashadi, ish jarayonlari avtomatlashtiriladi, yangi ishlanmalar esa AI-first tamoyiliga asoslanadi". Strategiya, shuningdek, Metaning uchrashuvlarni belgilash va bitimlarni yopish kabi vazifalarni bajaruvchi AI agentlarini boshqa kompaniyalarga sotishini ham o'z ichiga olgan edi.

Safarlardan xabardor uch kishining so'zlariga ko'ra, Meta rahbarlari, jumladan Chief Data Officer Alex Schultz va Head of Product Naomi Gleit o'tgan yili Osiyoga tashrif buyurib, u yerdagi startaplar o'z tashkiliy tuzilmalarini qanday qilib AI atrofida qurganiga qoyil qolishgan. Tadqiqotdan xabardor manba va pilot loyihalarni tavsiflovchi ichki hujjatlarga ko'ra, Meta rahbarlari AI startaplari qanday tashkil etilgani bo'yicha o'zlarining shaxsiy tadqiqotlariga ham buyurtma berganlar va kompaniyada "AI native" bo'lish nimani anglatishini aniqlash uchun pilot loyihalarni yo'lga qo'yganlar.

Iyun oyida Metaning AI ishchi kuchi transformatsiyasi qanday boshlangani haqida so'ralganda, Gleit Reuters'ga o'tgan yili Metaning Singapurdagi ofisida "ancha vaqt" o'tkazganini va u yerdagi amaliyotlar "Kaliforniya va Nyu-Yorkdagi ba'zi jamoalarni ilhomlantirganini" aytdi. Uning so'zlariga ko'ra, ko'plab g'oyalar "bottom-up" (quyidan yuqoriga) yo'naltirilgan bo'lib, bu ayrim Meta xodimlari o'zgarishlarni allaqachon o'zlari amalga oshira boshlaganini aks ettirgan.

Mahsulot boshqaruvi bo'yicha ko'p yillik vitse-prezident Ime Archibong o'tgan yilning iyul oyida Metaning dastlabki pilot loyihalaridan birini e'lon qildi. Ichki postda u o'z jamoasi mahsulot ishlab chiqishni modernizatsiya qilish bo'yicha qanday qilib ilk qadamni tashlayotganini sport atamalari orqali tasvirlab berdi.

"Basketbolda tezkor hujumga (fast break) tayanish ko'proq va yaxshiroq zarbalar berish imkonini beradi. Biz AI vositalaridan ham shuni kutyapmiz: ular bizga kamroq xarajat va yuqoriroq aniqlik bilan ko'proq g'oyalarni o'rganish imkonini beradi", - deb yozgan Archibong. U AI yordamida tez yaratilgan prototiplar avvalgidan ko'ra tayyor mahsulotlarga ko'proq o'xshash bo'lishini bashorat qilgan edi. "Bu shunchaki qiziqroq emas - AI-first davrida biz buni g'alaba keltiruvchi strategiya deb bilamiz". Zuckerberg ham olti oy o'tgach, moliyaviy hisobot qo'ng'irog'ida AIning ishni "ancha maroqliroq" qilish salohiyatiga ishora qilgan edi.

Amaliy jihatdan, Archibongning tajribasi beshta "kichik texnologik pod" (pod - kichik ixtisoslashgan guruh) tashkil etishni o'z ichiga olgan bo'lib, ularning har biri AI vositalari bilan qurollangan ikki-uch nafar muhandis va bir nafar dizaynerdan iborat edi. Guruhlar yangi mahsulotlarni chiqarish bo'yicha belgilangan olti oylik rejalashtirish davrlari kabi o'rnatilgan jarayonlardan voz kechar edi. Buning o'rniga ular to'rt haftalik sprintlarda prototiplar yaratishni maqsad qilgan edi, deb yozdi u o'z postida.

Oktyabr oyida Archibong jamoasining a'zosi ushbu yondashuvning kengroq joriy etilishini ma'lum qildi. "AI-Native Playbook" nomli ichki postda ushbu xodim boshqa jamoalarning "sakrashni amalga oshirishi" uchun qo'llanmani taqdim etdi. Mahsulot dizaynerlari va muhandislari uchun an'anaviy rollar yo'qoladi, texnologik pod a'zolari esa umumiy yangi nom oladi: "builder" (yaratuvchi/dasturchi). O'rta bo'g'in boshqaruvi qatlamlari qisqartiriladi. Buning o'rniga podlar to'g'ridan-to'g'ri bitta yuqori darajadagi bo'linma rahbariga hisobot beradi. "Agent-assisted analysis" (agent yordamidagi tahlil) kundalik ustuvorliklarni belgilashga yordam beradi.

Meta Archibongning izoh berishini ta'minlashdan yoki dastlabki "AI native" pilot loyihalari bo'yicha savollarga javob berishdan bosh tortdi.

Shu yilning boshida Zuckerberg Project OT'ni ishga tushirdi va rahbarlarga boshqaruv tuzilmalaridagi o'zgarishlarni davom ettirishni topshirdi. Ichki e'lonlar va kelishuvlardan xabardor besh kishining so'zlariga ko'ra, iyun oyiga kelib kamida 11 ta bo'linma, jumladan muhandislik va tadqiqot guruhlari kichik podlarni joriy qilgan edi.

Bitta bo'limning ichki e'loniga ko'ra, o'zgarishlar bilan birga Meta xodimlarni boshqarishda "qishloq yondashuvi"ni (village approach) joriy qildi. Postda keltirilishicha, ish samaradorligi reytinglari va lavozim oshirish masalalari kadrlar bo'limi xodimlari hamda aniqlashtirilmagan "AI tizimlari" ko'magida yuqori bo'g'in bo'lim rahbarlari, ya'ni "Org Lead"lar tomonidan belgilanadi. Manbalar va e'lonlarga ko'ra, har bir bo'lim rahbari 30 tadan 50 tagacha xodimni nazorat qiladi, "Pod Lead"lar esa kichik pod'larni har kuni boshqarib boradi, ammo rasmiy boshqaruv vakolatiga ega bo'lmaydi.

Post nusxasiga ko'ra, pod'ni boshqarish yuklatilgan Meta xodimlaridan biri kompaniyaning ichki xabarlar taxtasida yangi tuzilmadan hayronligini bildirgan. "Men menejerlik treningidan o'tmayapman, reytinglar va menejer vositalaridan foydalanish huquqiga ham ega emasman", - deb yozgan u.

Meta Reuters'ga jamoalar "yanada chaqqonroq bo'lish yo'llarini turli usullarda sinab ko'rganini" bildirdi. Kompaniya postdagi "AI tizimlari"ga oid ma'lumotga izoh berishdan bosh tortdi, biroq "Samaradorlik reytingi va lavozimni oshirish bo'yicha qarorlar AI emas, odamlar tomonidan qabul qilingan va qabul qilinmoqda", deb ta'kidladi.

Reuters ko'rgan ichki hujjatga ko'ra, taxminan o'sha vaqtda Meta "O'rnini bosib bo'lmas iqtidorlar"ni (Irreplaceable Talent) aniqlash uchun yangi kadrlar vositasini ham ishga tushirgan. Hujjatda faraziy "10X Performer" - Silikon vodiysining 10 kishining ishini bajara oladigan muhandisga oid o'n yillik arxetipiga ishora qilingan. Bu atama hozir yana urfga kirdi, chunki ko'plab AI tarafdorlari bu texnologiya favqulodda iqtidorli shaxslarga butun boshli jamoalar ishini bajarish imkonini beradi deb hisoblaydi. Vaziyatdan xabardor ikki kishining so'zlariga ko'ra, Meta layoff (xodimlarni ommaviy ishdan bo'shatish) hisobiga tejalgan mablag'ning bir qismini bunday iqtidorlarni, ayniqsa AI muhandisligi "yulduzlari"ni jalb qilish va saqlab qolish uchun ulkan maosh paketlariga sarflamoqchi bo'lgan.

XODIMLAR ISYONI

13-mart kuni, hali vitse-prezident darajasidagi ko'plab rahbarlar Project OT haqida xabardor qilinmasidan oldin, Reuters Meta o'z ishchi kuchining 20% yoki undan ko'prog'iga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan layoff'larni rejalashtirayotgani haqida xabar berdi. Bu bunday miqyosdagi birinchi qisqartirish bo'lmas edi: 2022-yil oxiri va 2023-yil boshlari oralig'ida Meta o'z xodimlarining qariyb 25 foizini qisqartirgan edi.

Shunga qaramay, xabar xavotir uyg'otdi. Ko'plab oddiy xodimlar sarosimaga tushdi. Vaziyatdan xabardor manbaga ko'ra, ular hali qisqartirishlar haqida bilmasliklari kerak edi, bu esa Zuckerbergning g'ashini keltirdi va rahbariyatni e'tirozlar to'lqiniga tayyorgarliksiz qoldirdi. Meta vakili o'sha paytda bu xabarni "nazariy yondashuvlar haqidagi spekulyativ hisobot" deb atagan edi.

Ichkarida esa yuqori martabali rahbarlar ehtiyotkorlik bilan chekinishdi. Reuters ko'rgan tezislar hujjatiga ko'ra, ular maqolani oddiy xodimlar bilan muhokama qilmaslikni ma'qul ko'rishdi va katta menejerlarga buni sezdirmay rad etib, o'z jamoalariga AI natijasida rollar "evolyutsiya qilishini" kutish kerakligini aytishni buyurishdi.

Aprel oyida Reuters qo'shimcha tafsilotlarni e'lon qildi: Meta 20-maydagi birinchi layoff to'lqinida o'z ishchi kuchining qariyb 10 foizini qisqartirmoqchi edi va yilning ikkinchi yarmida yana xodimlarni bo'shatishni maqsad qilgan edi. Tez orada Meta xodimlarga 10 foizlik qisqartirish rejasini tasdiqladi va Zuckerberg keyinroq xodimlarga bu qisqartirishlar katta kapital xarajatlar tufayli ekanini aytdi.

Rahbarlar rejaning boshqa jihatlarini amalga oshirishga kirishdilar. Masalan, ayrim muhandislar Meta'ning AI modellari dasturlash mahoratini oshirish uchun o'quv ma'lumotlari sifatida foydalaniladigan dasturiy muhandislik boshqotirmalarini yaratish vazifasi yuklatilgan yangi Applied AI Engineering bo'limiga o'tkazildi. Reuters ko'rgan ichki postlarda ko'plab xodimlar bu ishni yodaki va zerikarli deb masxara qilishgan.

Meta Reuters'ga kompaniya xodimlarni qayta taqsimlashda siljish ko'rayotganini ma'lum qilib, Applied AI Engineering bo'limi tomonidan ishlab chiqilgan ma'lumotlar o'tgan oyda chiqarilgan AI modelini o'qitishga yordam berganini qayd etdi.

Bir hujjat va rejalashtirishdan xabardor kishilarga ko'ra, qayta taqsimlash va ish o'rinlarini qisqartirishlar natijasida may oyi oxiriga kelib ayrim muhandislik bo'linmalarida headcount (xodimlar soni) 30% gacha kamaygan.

Reuters, shuningdek, aprel oyida Meta o'z AI agentlariga (sun'iy intellekt agentlari) insonlarning kompyuter bilan qanday ishlashini nusxalashni o'rgatish maqsadida klaviatura tugmalarini bosish va sichqoncha harakatlarini yozib olish uchun AQShdagi xodimlarning qurilmalariga kuzatuv dasturlarini o'rnatishni majburiy qilib qo'ygani haqida xabar bergandi. Ular o'z o'rnini egallovchi AI'ni o'qitayotgan bo'lishi mumkinligidan xavotirga tushib va layoff'lar haqida batafsil ma'lumot yo'qligidan g'azablanib, ko'plab xodimlar Meta'ning Workplace deb nomlangan ichki aloqa tarmog'ini g'azabli postlar va achchiq hazillar bilan to'ldirib yuborishdi.

Reuters ko'rgan misollarga ko'ra, xodimlar rahbarlarning ichki postlariga fillar rasmlari bilan javob qaytarishgan, bu esa layoff'lar "xona ichidagi fil" (hamma biladigan, lekin hech kim gapirmaydigan muammo) ekanligini anglatardi. Ayrim xodimlar AI transformatsiyasini nazorat qilgan va uni yozgan izohlarida himoya qilgan Meta bosh texnologik direktori Andrew Bosworth bilan to'g'ridan-to'g'ri bahslashishdi. Bir xodim Zuckerberg ustidan kulib, uning kichik biznes uchun AI tashabbusi haqidagi ichki e'lonini kinoya bilan yunon mifologiyasidagi insoniyatga olov tuhfa qilgan Prometeyga qiyosladi. Meta Bosworth'ning ushbu mavzu yuzasidan izoh berishiga ruxsat bermadi.

Xodimlar ruhiyati tushib ketdi. Kompaniyaning yarim yillik Pulse survey (xodimlar kayfiyatini aniqlash so'rovi) natijalariga ko'ra, Meta'ning xodimlar kayfiyatini o'lchovchi ichki ko'rsatkichi 74% ijobiylikdan 55% ijobiylikka tushib ketdi. Kasaba uyushmasi tuzish harakatlari jadallashdi.

Isyon fonida boshqa ichki ma'lumotlar reja markazidagi texnologiya kutilgan natijani bermayotganini ko'rsatdi. Reuters ko'rgan ichki postlarga ko'ra, xodimlarning AI'dan foydalanishi ular yaratayotgan kod hajmining keskin oshishiga olib kelgan, biroq uning mahsuldorlikka ta'siri shubhali bo'lib qolgan. Masalan, Bosworth'ning iyun oyi boshidagi postiga ko'ra, xodimlar ishda foydalanadigan ichki dasturiy platformalar va infratuzilmaga kiritilgan kod o'zgarishlari o'tgan yilning shu davriga nisbatan 220 foizga oshgan. Ammo Meta foydalanuvchilariga yetib boruvchi yangi yoki yangilangan funksiyalarga olib kelgan o'zgarishlar bor-yo'g'i 36 foizga oshgan.

Meta hojatxonasidagi varaqada xodimlar o'z ma'lumotlaridan, jumladan sichqoncha bosishlari va klaviatura harakatlaridan AI'ni o'qitishda foydalanishga qarshi petitsiyaga yo'naltirilgan. Handout orqali REUTERS

Ichki postga ko'ra, hali mart oyidayoq infratuzilma jamoalari AI tomonidan kod yozish ko'payishi oqibatida yuzaga kelgan "ishonchlilik bo'yicha ogohlantiruvchi belgilar" haqida ma'lum qilishgan. Aprel oyidagi boshqa bir postda esa nazoratsiz qolgan AI agentlari "odamlar amalga oshirishi ehtimoldan yiroq bo'lgan keng ko'lamli, buzg'unchi harakatlarni" bajarayotgani aytilgan. Natijada: xizmat ko'rsatishdagi uzilishlar va ehtimoliy ma'lumotlar sizib chiqishi kabi yirik texnik va xavfsizlik hodisalari o'tgan yilga nisbatan 40 foizga oshgan, xodimlarning ularni bartaraf etishga ("firefighting") sarflaydigan vaqti esa 70 foizga ortgan.

Iyun oyi boshida xakerlar Meta'ning AI asosidagi yangi mijozlarni qo'llab-quvvatlash botidan foydalanib, taniqli Instagram hisoblariga, jumladan Obama Oq uyining nofaol sahifasiga kirish huquqini qo'lga kiritgach, jamoatchilik ushbu muammodan qisman xabardor bo'ldi.

Meta AI sababli yuzaga kelgan uzilishlar haqidagi ichki ma'lumotlarga izoh berishdan bosh tortdi.

Bosim kuchayib borishi bilan Zuckerberg yo'nalishni o'zgartirdi. Meta 20-may kuni Project OT bo'yicha birinchi layoff to'lqinini amalga oshirishidan bir necha soat oldin u o'zining eng yaqin yordamchilari bilan yana maslahatlashdi va noyabr oyiga rejalashtirilgan qayta tuzilishning ikkinchi to'lqinini bekor qildi. Ertasi kuni ertalab Meta 10 foizlik qisqartirishni amalga oshirdi. Biroq bildirishnomalar yuborilgach, Zuckerberg Workplace'da xabar qoldirib, Meta'ning qolgan xodimlariga bu yil "boshqa kompaniya bo'ylab layoff'larni kutmayotganini" aytdi va ularga ko'proq "barqarorlik" berish istagini bildirdi.

Meta'ning AQShdagi ofislari bo'ylab osilgan, kompaniyaning AI bilan bog'liq tashabbuslarini va uning xodimlarga bergan javoblarini masxara qiluvchi varaqalardagi memlar. Handout orqali REUTERS

Meta xodimlari o'rtasida munozara forumida tarqalgan ushbu mem rahbariyatning gazaklar sifatini oshirish orqali xodimlar ruhiyatini ko'tarishga bo'lgan urinishini masxara qiladi.

Shundan so'ng rahbarlar xodimlar ruhiyatini ko'tarishga harakat qilishdi. Ular bo'lim rahbarlarini xodimlarning his-tuyg'ularini inobatga olishga undadilar, sichqoncha harakatini kuzatish dasturini to'xtatdilar, yangi AI muhandislik bo'limidagi ba'zi xodimlarga o'zlarining eski jamoalariga qaytishga ruxsat berdilar va imtiyozlarni ko'paytirish uchun bosh moliyaviy direktor Susan Li'ni safarbar qildilar. Layoff'lardan keyingi haftalarda Workplace'da ofis mikro-oshxonalaridagi gazaklar sifatini yaxshilash hamda sayohat va ijtimoiy tadbirlarga xarajatlarni oshirish bo'yicha va'dalar bilan birga, rahbarlarning hamdardlik ruhidagi postlari ketma-ket chiqdi. Meta Li'ning ushbu maqola uchun izoh berishiga ruxsat bermadi.

Iyul oyi boshida Zuckerberg kutilmaganda ichki umumiy yig'ilishda (town hall) ko'rinish berdi va qayta tashkil etish muddatlari borasida xato hisob-kitob qilganini tan oldi. Uning so'zlariga ko'ra, AI agent texnologiyasi u kutganchalik tez "jadallashmagan". U keyingi uch-olti oy ichida bu texnologiya yaxshilanishi va ko'proq foyda keltira boshlashini kutayotganini qo'shimcha qildi.

"ODAMLARGA TIKISH"

Zuckerberg ichki sun'iy intellekt transformatsiyasining eng ko'p parokandalik keltirib chiqargan jihatlarini yumshatish bilan birga, Metani insonga yo'naltirilgan kompaniya sifatida ko'rsatuvchi PR-kampaniyani ham boshlab yubordi. Ushbu harakat doirasida kompaniya "odamlarga tikish" qilayotganini (betting on people) e'lon qiluvchi video reklama ham chiqarildi.

Shuningdek, o'zining sun'iy intellekt kelajagi haqidagi tasavvurlari bayon etilgan yaqindagi 6 500 so'zli esseni o'z ichiga olgan ushbu kampaniyada bosh direktor Metaning AI agentlar yaratish jarayonini foydalanuvchilar uchun yanada qulaylashtirish rejalarini alohida ta'kidlab, nomlari keltirilmagan raqobatchilarni esa ish o'rinlarining haqiqiy kushandasi sifatida tasvirladi. Iyun oyidagi ichki postida u xodimlarga shunday dedi: "Biz birinchi navbatda ishni avtomatlashtirishga emas, balki odamlarning imkoniyatlarini kengaytirishga va barcha mahsulotlarimiz orqali ushbu yangi texnologiya qudratini milliardlab insonlar qo'liga berishga e'tibor qaratayotgan yagona yirik kompaniyamiz".

Seek %0-9

Shunga qaramay, Zuckerbergning ichki muloqotlariga ko'ra, u xodimlar bilan layoff masalasini muhokama qilishda "butun kompaniya bo'ylab" va "bu yil" so'zlaridan chekinmagan. Bu holat ayrim xodimlarda u alohida jamoalardagi qisqartirishlar yoki samaradorlikka asoslangan bo'shatishlar orqali safni siyraklashtirishda davom etadi - yoki butun kompaniya bo'ylab headcount (shtat soni) qisqartirishlarini kelasi yilga qoldiradi, degan taxminlarni uyg'otdi. Kompaniya AI xarajatlarining keskin o'sishi sababli naqd pul taqchilligi va investorlarning sinchkov nazoratiga duch kelmoqda, bu esa tejash yo'llarini topish bosimini kuchaytirmoqda. LSEG hisob-kitoblariga ko'ra, Meta bu yil sun'iy intellekt chiplari va boshqa infratuzilmaga kamida 130 milliard dollar investitsiya qilishni rejalashtirmoqda, tahlilchilarning fikricha, bu mablag' uning 2026-yilgi operatsion naqd pulini butunlay yutib yuboradi.

"Biz birinchi navbatda ishni avtomatlashtirishga emas, balki odamlarning imkoniyatlarini kengaytirishga va barcha mahsulotlarimiz orqali ushbu yangi texnologiya qudratini milliardlab insonlar qo'liga berishga e'tibor qaratayotgan yagona yirik kompaniyamiz."

Mark Zuckerberg iyun oyida Meta xodimlari bilan bo'lishgan ichki postdan

Zuckerberg sun'iy intellekt kelajagi haqidagi "The Future is for Everyone" ("Kelajak barcha uchun") sarlavhali essesida "kelajakda ish o'rinlari mo'l-ko'l" bo'lishi mumkinligini bashorat qiladi. Biroq ba'zi kompaniyalarda xodimlar soni kamayishi mumkin.

"Kompaniyalar hajmi qisqarishi mumkin - xuddi sanoat gigantlaridan texnologiya kompaniyalariga o'tish davrida bo'lgani kabi", deb yozadi u. "Biroq bu umumiy hisobda ish o'rinlari kamayishini anglatmaydi. Bu har birida kamroq odam ishlaydigan ko'proq sonli kompaniyalar paydo bo'lishini bildiradi".

Keti Pol Nyu-Yorkdan xabar berdi. Qo'shimcha axborot Oklenddan Jeff Xorvits tomonidan tayyorlandi. Illyustratsiya Ketrin Tay. Dizayn Jon Emerson. Muharrirlar: Stiv Steklov va Kennet Li.

Manba: Reuters, "Mark Zuckerberg had a bold plan to replace Meta staff with AI. Here's how it imploded", 2026-yil 26-avgust. Katie Paul (Nyu-York), qo'shimcha material Jeff Horwitz (Oklend). Muharrirlar: Steve Stecklow, Kenneth Li. Maqoladagi mem va varaqa suratlari: Handout orqali REUTERS.